Whiplash – Film (2014)

Genre: Drama

Whiplash wordt beschouwd als een van de beste films uit 2014. Het verhaal over een ambitieuze drummer en meedogenloze muziekleraar won dat jaar diverse prestigieuze prijzen. De kwestie: hoe bereik je als talent de absolute top? Daar zijn natuurlijk talloze films over gemaakt. Vaak worden de succesverhalen verteld, maar regelmatig komen ook de keerzijdes aan bod. Whiplash behoort tot die laatste categorie. Het is niet bepaald een vrolijk muziekverhaal.

Recensie Whiplash: de kracht van deze film is het psychologische spel tussen leerling en docent

Andrew Neiman studeert aan het hoog aangeschreven Shaffer conservatorium in New York. Hij heeft een ongelooflijke drive om een van de beste drummers te worden binnen de jazzmuziek. Andrew heeft blijkbaar bovenmatig veel talent, want hij wordt al snel opgemerkt door docent Terence Fletcher. Zijn orkest doet mee aan belangrijke competities, die weer een springplank vormen naar een carrière als professionele muzikant. In eerste instantie is Andrew slechts invaller voor de vaste drummer Carl, maar hij krijgt direct kansen om te laten zien wat hij in zijn mars heeft.

Net als alle studenten in het orkest krijgt Andrew te maken met de strenge aanpak van Fletcher. Hij drijft zijn studenten tot het uiterste, waarbij hij ze beledigt en kleineert. De sfeer in het orkest is dan ook uiterst gespannen. Andrew ziet hoe andere muzikanten zonder pardon opzij worden gezet of zelfs worden weggestuurd. Zijn bewijsdrang groeit er alleen maar door. Fletcher maakt het hem echter niet makkelijk door de concurrentie te vergroten met nog een derde drummer. Voor Andrew is het buigen of barsten.

Enorme eikel

De kracht van Whiplash is het psychologische spel tussen Andrew en Fletcher. De muziekdocent trok bij mij al kijker alle aandacht. Wat een enorme eikel! Hij laat zijn studenten hard werken, onder een enorme druk. De andere kant van het verhaal is dat hij erin slaagt om talenten een stap verder te brengen. Andrew wordt meegezogen in die aanpak. Hij offert zijn sociale leven op en de immense druk gaat ten koste van zijn gezondheid. Tegelijkertijd wordt hij ook zelfverzekerder, wat zelfs neigt naar een zekere arrogantie.

Een groot gedeelte van de film wordt in beslag genomen door scènes van het orkest. Fletcher laat zijn leerlingen keer op keer opnieuw beginnen. Elke noot moet raak zijn. Daarnaast zien we hoe Andrews leven verandert. Het levert een vrij eenzijdig beeld op. Er valt geen lol te bespeuren binnen het conservatorium en de studenten gaan weinig vriendschappelijk met elkaar om. Een strafkamp is er niets bij. Door de eenzijdigheid ligt saaiheid op de loer, maar regisseur Damien Chazelle is er desondanks in geslaagd snelheid in de film te brengen. Met aan het eind een verrassende ontknoping.

Maandenlang oefenen

Chazelle baseerde Whiplash op zijn eigen ervaringen als drummer. Met de film wil hij laten zien welke prijs een enorme prestatiedrang kan hebben. Acteur Miles Teller moest overigens flink aan de bak voor deze rol. Hij had al ervaring als drummer, maar moest maandenlang oefenen om bepaalde stukken te kunnen spelen. Een van die stukken heet overigens Whiplash, wat dus ook de titel van de film werd. Zijn rol als Andrew betekende Tellers doorbraak. Hij is ook bekend van zijn rol als Peter Hayes in de Divergent-trilogie. J. K. Simmons werd voor zijn uitstekende rol als Terence Fletcher bekroond met tal van prijzen voor de beste acteur in een ondersteunde rol.

Kijken? Ik vond Whiplash zeker een goede film. Ik heb wel vaker een psychologisch steekspel gezien tussen meester en leerling, maar in dit geval is dat op een heel indringende en intense manier gebracht. Kritische noten van mijn kant: de jazzscene sprak mij niet heel erg aan en als schouwspel is het best veel van hetzelfde. Daar moet je dus wel een beetje doorheen prikken om de kern van het verhaal goed tot je te nemen.

Whiplash (2014)
Film | 107 minuten
Genre: Drama, Muziek
Hoofdrollen: Miles Teller, J.K. Simmons, Paul Reiser, Melissa Benoist en Austin Stowell